Gewogen rijpheid

Zo volgt u de druksterkte van jong beton

Wanneer heeft beton in een constructiedeel in situ voldoende druksterke om de naspanning aan te brengen? Op welk moment heeft een prefabbetonelement voldoende sterkte om het te ontkisten en te transporteren naar de opslagplaats? Hoelang moet een ter plaatse gestorte verdiepingsvloer ondersteund worden? Een handige methode om de sterkteontwikkeling van jong beton op te volgen is de gewogen rijpheid.

Wat is gewogen rijpheid (Rg)?

Gewogen rijpheid is de som van de producten van verhardingstijden en betontemperaturen over vastgestelde meetintervallen, rekening houdend met de temperatuurgevoeligheid van het bindmiddel. Deze temperatuurgevoeligheid wordt weergegeven door de C-waarde van het cement of de bindmiddelcombinatie. Is de C-waarde gekend? Dan kan de gewogen rijpheid berekend of afgeleid worden per tijdsinterval van 1 uur (bij zeer steil temperatuurverloop kan het aangewezen zijn om kortere tijdsintervallen te gebruiken). Die berekening wordt gekoppeld aan de gemiddelde betontemperatuur in deze periode. Daarna wordt de rijpheid van de opeenvolgende tijdsintervallen gecumuleerd. Met een rijpheidscomputer kunnen de rijpheid en eventueel de daaraan gekoppelde druksterkte automatisch berekend worden. De huidige systemen kunnen de gegevens zelfs draadloos verzenden (internetverbinding) of rechtstreeks de installaties aansturen om de kist of de constructie te verwarmen of te koelen.

Hoe werkt u met gewogen rijpheid?

Om gebruik te kunnen maken van de gewogen rijpheid van de betonsamenstelling moet u de link leggen tussen de gewogen rijpheid en de effectieve druksterkte bij deze rijpheid. Hiervoor gebruiken we een ijkgrafiek: die wordt opgesteld door de rijpheid en de sterkteontwikkeling van de betonsamenstelling op te volgen bij een constante temperatuur van 20°C (in laboratoriumomstandigheden). In het tijdsbestek waarvoor de grafiek van toepassing is, wordt de druksterkte bepaald op een aantal kubussen die onmiddellijk na aanmaak geconditioneerd worden bij 20°C. In een van de kubussen wordt een thermokoppel of temperatuurmeetsonde aangebracht zodat de effectieve betontemperatuur kan worden gebruikt bij de berekening van de gewogen rijpheid. Deze temperatuur wordt minstens elk uur geregistreerd. Zo komen we tot een aantal druksterkten onder en boven de doeldruksterkte. Per kubus worden die gekoppeld aan de berekende gewogen rijpheid op het moment dat de druksterkte bepaald wordt. Alle waarden bevinden zich bij voorkeur binnen de range (doeldruksterkte +/- 8 N/mm²). Het komt er dus op neer om: 1) voldoende kubussen te voorzien en 2) het tijdstip en het interval om de druksterkten te bepalen zo goed mogelijk in te schatten.

Aan de slag: gewogen rijpheid in de constructie Beschikken we over de C-waarde en de ijkgrafiek? Dan kunnen we overgaan tot het echte werk: de gewogen rijpheid en de druksterkte in de betonconstructie opvolgen. We plaatsen hiervoor één of meerdere temperatuurmeetsondes of thermokoppels op de kritische plaatsen, koppelen deze aan de rijpheidscomputer en de meting kan beginnen. Veel succes!

INDICATIEVE C-WAARDEN* VAN DE MEEST COURANTE CBR-CEMENTEN

CBR LixheCBR Gent I
CEM I 52,5 N1,25CEM I 52,5 N1,10
CEM I 52,5 R1,20CEM I 52,5 R1,10
CEM I 52,5 R LA1,20CEM III/A 42,5 N LA1,30
CEM III/A 42.5 N LACEM III/A 52,5 N LA1,20
CEM III/B 42,5 N LA1,45

* Voor bindmiddelcombinaties (2 cementen, cement-vliegas, …) kan het aangewezen zijn om de C-waarde opnieuw te bepalen op de combinatie. Vraag meer info aan uw Technical Advisor.